Pensioenpot meeverhuizen naar nieuwe werkgever

AMSTERDAM - Bij verandering van baan krijgt iedereen een papier met een aanvraag voor waardeoverdracht. Daarmee kan het opgebouwde pensioengeld meeverhuizen naar de pensioenregeling van de nieuwe werkgever. Sinds 1994 is dit mogelijk, om te voorkomen dat er grote gaten vallen in de pensioenopbouw van een werknemer of dat het pensioen versnipperd raakt. Overdracht kan letterlijk duizenden euro's schelen, maar is niet in alle gevallen verstandig.

Salaris, autootje van de zaak, onkostenvergoeding, zelfs een eigen parkeerplek: het zijn allemaal onderhandelingspunten bij een nieuwe baan. Aandacht voor het pensioen is er nog nauwelijks. Noch voor de nieuwe regeling, noch voor de oude. Een grote fout, die mensen later flink opbreekt. Roos van der Velden en Theo Gommer, pensioenspecialisten bij Akkermans & Partners schudden hun hoofd over zoveel passiviteit. "De gouden regel is dat je tot je veertigste altijd pensioenoverdracht moet doen, daarna wordt het een kwestie van het vergelijken van de nieuwe en de oude regeling." Het komt volgens de specialisten van Akkermans regelmatig voor ouderen op hun 65e delen van hun pensioen niet meer kunnen vinden. Een legpuzzel, verspreid over diverse pensioenfondsen en/of verzekeraars, die jaren geleden ook nog eens gefuseerd, van naam veranderd of simpelweg in rook opgegaan zijn. Zo'n versnipperd pensioen leidt veelal bovendien tot de zogeheten pensioenbreuk. Door pensioen in een oude regeling te laten staan, groeit dit niet mee in het toekomstig salarisverloop binnen een eindloonregeling. Hoeveel mensen elk jaar pensioen overdragen is onduidelijk. Geen instantie die het bijhoudt. Gezien de geringe aandacht voor pensioen, waarschijnlijk niet heel veel. Hebben mensen eenmaal door om hoeveel geld het gaat, zal dat zeker veranderen, zo verwachten Gommer en Van der Velden. De aanvraag voor waardeoverdracht moet getekend en opgestuurd worden binnen een half jaar na de start bij de nieuwe werkgever. "We adviseren altijd dit ook te doen," stelt Van der Velden. Overdracht is dan namelijk niet direct verplicht, maar wel mogelijk. Is de aanvraag nooit gedaan, kan overdracht ook jaren later nog. Gommer:" Dat is dan niet langer een recht, maar afhankelijk van de medewerking van het vorige pensioenfonds/verzekeraar. En die werkt lang niet altijd mee." Wat veel mensen volgens beide specialisten niet weten is dat bij elke verandering van werkgever er een nieuw wettelijk recht ontstaat om álle voorgaande pensioenen alsnog in de nieuwe regeling te trekken. ,,Noem het een grote opschoonactie", stelt Gommer. ,,Dit geldt voor pensioengeld van dienstverbanden die na 1994 beëindigd zijn. Kom je in een slechte pensioenregeling, dan kun je waardeoverdracht dus altijd uitstellen tot een volgende nieuwe baan." Bij de overdracht boekt het oude pensioenfonds de pensioentoezegging in de vorm van een gereserveerd bedrag over naar de nieuwe regeling. Pensioenfondsen rekenen daarbij in 2008 met een rekenrente van 4,926%, verzekeraars met 3%. Zo heeft het pensioen van een werknemer van 40 jaar van jaarlijks € 10.000 bij 4,92% een huidige waarde van zo'n € 26.000. De inkoopwaarde tegen 3% is € 49.000. Bij een overstap van pensioenfonds naar verzekeraar moet de nieuwe werkgever daarom flink bijleggen, omdat een verzekeraar meer moet reserveren voor dezelfde toezegging. Dat bedrag loopt soms tot in de tonnen. Dat biedt u als werknemer onderhandelingsruimte om de nieuwe pensioenregeling te verbeteren. In ruil daarvoor laat u waardeoverdracht achterwege. Zeker als die waardeoverdracht u toch geen voordeel biedt - vaak heel goed mogelijk - is dat voor de werknemer een excellente deal. Werknemers tot veertig jaar hebben veelal nog niet veel pensioen opgebouwd, zodat overdracht volgens Van der Velden en Gommer vrijwel altijd is aan te raden. Een oudere werknemer die in een goede pensioenregeling een flink stuk pensioen heeft opgebouwd, kan overwegen het geld te laten staan. Wel of niet? Grosso modo is in dat geval overdracht toch een goed idee als het geld van een minder goede pensioenregeling - weinig indexatie, middelloonregeling, defined contributions - verhuist naar een betere regeling: een goede indexatie, eindloonregeling en defined benefits. Het eerste heeft betrekking op de waardevastheid van het pensioen (groeit het mee met de inflatie?), het tweede met het type regeling: is de uitkering gebaseerd op het gemiddelde verdiende loon of het (veelal hogere) laatstverdiende eindloon. Het derde ten slotte is de vraag of de pensioenuitkering is gegarandeerd (defined benefits) of afhangt van de waardeontwikkeling van onderliggende beleggingen (defined contributions). Van der Velden: "Zit je bij een gegarandeerde pensioenregeling, waarbij de uitvoerder ook nog eens de rechten en uitkeringen volledig indexeert, is 9 van de 10 keer ons advies: blijf lekker zitten." Gommer vult aan dat een slechtere pensioenregeling wel in onderhandelingen te verbeteren is. "Heeft de nieuwe werkgever bijvoorbeeld een defined contributions-regeling, zorg dan dat hij een flinke premie inlegt. Zeker als je van een gegarandeerd pensioen komt, heb je daarvoor stevige argumenten: je loopt immers nu meer risico. Ik ken een jobhopper die bij elke sollicitatie zijn pensioen heeft aangestipt én verbetert. Hij heeft nu voor elkaar dat hijzelf geen premie meer betaalt." Waardeoverdracht meestal gunstig als: De nieuwe regeling een eindloonregeling is en u (forse) salarisstijgingen verwacht in de toekomst. Dat leidt tot hogere uitkeringen. Pensioenaanspraken groeien mee met het inkomen. Helaas zijn eindloonregelingen steeds dunner gezaaid. De nieuwe regeling een middelloonregeling is waarbij de opgebouwde aanspraken en uitkeringen ruimhartiger geïndexeerd worden, dat wil zeggen goed meegroeien met de (loon)inflatie. Vanaf 2009 biedt het indexatielabel - een rapportcijfer voor de indexatie - hulp bij een snelle vergelijking op dit punt van pensioenregelingen. De oude regeling 'defined benifits' (pensioen op eigen risico) is en er veel rendement op de beleggingen is gehaald. Een riante uitgangspositie om de beleggingspot onder te brengen in een pensioenfonds met gegarandeerd pensioen. Zeker als die nieuwe regeling ook nog eens goed geïndexeerd wordt. De beleggingswinsten worden als het ware veiliggesteld.